Petrokimya tesisleri ve kritik proseslerde güvenliği en yüksek seviyeye taşımak için G.M. International ve Hansford Sensors çözümlerini birlikte ele alıyoruz. Ex proof, ATEX ve IECEx gereksinimlerine uygun SIL2 ve SIL3 enstrümantasyon; intrinsically safe izolatörler, güvenlik röleleri, 4–20 mA sinyal izolasyonu ve titreşim izleme sensörleriyle süreç güvenilirliğini artırır. Reaktör, distilasyon kolonu, tank çiftliği ve flare hatlarında doğru ürün seçimi ile duruşları azaltmak ve kaliteyi korumak hedeflenir.
Petrokimya Ex-Proof Standartları
Petrokimya tesislerinde Ex proof güvenlik; ATEX IECEx çerçevesi ve SIL2 SIL3 fonksiyonel güvenlikle birlikte düşünülmelidir. Intrinsically safe izolatörler, 4–20 mA sinyal izolasyonu, HART desteği, SIL3 onaylı güvenlik rölesi ve solenoid sürücü çözümleri Zone 0 1 2 alanlarda riski düşürür. G.M. International ürün gruplarıyla enstrümantasyon güvence altına alınır, Hansford Sensors ivmeölçerleriyle kritik ekipmanlarda titreşim tabanlı bakım stratejileri desteklenir.
Petrokimya SIL2/3 Standartları
Petrokimya tesislerinde SIL2/SIL3 standartları, IEC 61508/61511 yaşam döngüsüne uygun G.M. International çözümleriyle güvenceye alınır. Intrinsically safe izolatör, SIL3 güvenlik rölesi, solenoid sürücü, 4–20 mA/HART sinyal izolasyonu ve sıcaklık dönüştürücü ürünleri; ESD ve proses güvenlik döngülerinde hedef PFDavg ve SFF değerlerini karşılamaya yardımcı olur. ATEX ve IECEx uyumlu mimari, saha cihazlarından kontrol sistemine kadar tekil arıza riskini düşürür.
Hansford Sensors: Vibration Sensors
Hansford Sensors endüstriyel titreşim sensörü portföyünde 4–20 mA titreşim sensörleri, IEPE ivmeölçerler (mV/g), hız sensörleri (mm/s RMS) ve entegre sıcaklık sensörleri sunar. Ex proof ATEX IECEx opsiyonları, M12 konnektör veya kablolu tipler, IP67 IP68 koruma ve geniş sıcaklık aralıklarıyla petrokimya, enerji, çimento, kağıt gibi zorlu proseslerde durum izleme ve öngörülü bakım için stabil sinyal üretir. 4–20 mA hat uyumlu sensörler doğrudan PLC DCS girişlerine bağlanır, IEPE ivmeölçerler ise veri toplayıcı ve analizörlerle ayrıntılı spektral teşhis sağlar.
4-20mA Vibrasyon Sensörleri
Hansford Sensors 4–20 mA titreşim sensörleri, proses bakımında PLC DCS’ye doğrudan bağlanan iki telli, akım döngüsü tabanlı hız çıkışıyla kompresör, pompa, fan ve dişli kutularında RMS mm/s izlemeyi standartlaştırır. HS-420 ailesi; 24 Vdc döngü besleme, geniş frekans bandı, farklı ölçüm aralıkları, M12 konnektör veya entegre kablo, 316 paslanmaz gövde ve IP67/IP68 koruma seçenekleriyle sahaya uygun tasarım sunar. ATEX IECEx opsiyonları Zone 1 Zone 2 uygulamalarında güvenli kullanımı destekler; sabit cıvata ya da mıknatıslı taban ile montaj kolaydır. 4–20 mA sinyal, trend, eşik alarmı ve SCADA entegrasyonunu basitleştirir; kablo mesafelerinde sinyal bütünlüğü güçlüdür ve sahada kondisyoner gerekmeden çalışır. IEPE ivmeölçerlere kıyasla spektral detay sınırlı olsa da, Hansford’un 4–20 mA mimarisi ISO 10816/20816 bantlarına göre doğrudan alarm seti kurmayı, bakım planlaması ve erken uyarıyı pratik hale getirir; Ex alanlı rafineri ve petrokimya hatlarında düşük toplam sahip olma maliyetiyle yaygın tercih edilir.
G.M.International Safe Barriers
G.M. International; petrokimya proseslerinde ATEX IECEx uyumu ve SIL2 SIL3 gereksinimleri için intrinsically safe izolatör, SIL3 güvenlik rölesi, solenoid sürücü, 4–20 mA HART izolatör, sıcaklık dönüştürücü, güç kaynağı ve multiplexer çözümleri sunar. D5000 D6000 serisi cihazlar reaktör, distilasyon kolonu, kompresör, pompa ve tank çiftliği gibi kritik ekipmanlarda saha sinyallerini güvenle izole eder, alarm ve ESD hatlarını doğrular, Zone 0 1 2 alanlarda güvenli çalışmayı destekler. Bu mimari, proses güvenilirliği ve bakım planlamasında ölçülebilir iyileşme sağlar.
SIL3 Emniyet Röleleri
G.M. International’ın SIL3 emniyet röleleri petrokimya ve rafineri SIS/ESD hatlarında kontrolör ile saha yükü arasına güvenli ara eleman olarak konumlanır. D5093D, D5093S, D5093D-TB, D5093S-TB ve X1-NIS-RLI-01-S modelleri; 24–220 Vac/Vdc kumanda seviyeleriyle uyum, transistor-out dedektör girişi, yüksek izolasyon ve düşük PFDavg hedeflerini destekleyen tanılama özellikleri sunar. ATEX IECEx uygunluğu ve SIL3 sertifikası ile Zone 1/Zone 2 alanlarda güvenli anahtarlama, vana solenoid sürme, alarm ayırma ve çoklu kontak sürme görevlerinde kullanılır. 4–20 mA/HART sinyal zinciri ve intrinsically safe arayüzlerle birlikte çalışarak arızayı tek noktada sınırlama, periyodik proof test kolaylığı ve bakımda minimum duruş hedefini sağlar. Bu seri, reaktör, distilasyon kolonu, kompresör ve tank çiftliği uygulamalarında güvenli açma kapama ve bilinen arıza olasılığıyla fonksiyonun yerine getirilmesini garanti etmeye yardımcı olur.
GMI D9000 Series Surge Arresters
G.M. International D9000 serisi aşırı gerilim koruyucular (surge arresters); petrokimya ve rafineri tesislerinde PLC/DCS kartlarını, 4–20 mA döngülerini, RTD/termokupl ve dijital I/O hatlarını ani gerilim darbelerine karşı korur, sinyal kesintisini önler ve kontrol odası ekipmanının ömrünü uzatır. D9401S, D9410S, D9420S, D9510S, D9520S modelleri DIN ray montajlı kompakt yapıda düşük seri dirence, hızlı tepkiye ve düşük sıkıştırma gerilimine odaklanır; saha-marshalling panolarında, enstrümantasyon kabloları girişlerinde ve telemetri hatlarında kullanıma uygundur. ATEX IECEx şartlarına uygun projelerde Ex bölgelerine giden hatlarda Ex-proof mimariye entegre edilerek, yıldırım ve anahtarlama kaynaklı darbelerde 4–20 mA sinyal bütünlüğü ve proses sürekliliği korunur. Bu seri, kestirimci bakım ve SIL odaklı güvenlik mimarilerinde güvenilir bir ilk savunma katmanı sağlar.
Intrinsically Safe Isolators
D1020D/D1020S, D1022D/D1022S, D1030D/D1030S, D1031D, D1032Q, D1040D, D1050S gibi seçenekler; DIN raya hızlı montaj, yüksek ortak mod izolasyonu, düşük hat empedansı, lineerlik ve düşük gürültü performansıyla reaktör, distilasyon kolonu, tank çiftliği, kompresör/pompa enstrümantasyonunda güvenilir ölçüm ve emniyetli ayırma sağlar. Zone 0/1/2 hatlarında saha cihazı ile PLC/DCS arasında kıvılcım enerjisini sınırlayarak arızayı tek noktada hapseder, proof test ve devre doğrulamasını kolaylaştırır; bu sayede petrokimya ve rafineri projelerinde duruş süresi ve bakım maliyeti azalır, süreç kalitesi korunur.
İzmit/Kocaeli Rafinerisi
İzmit/Kocaeli rafinerisinde proses güvenliği için G.M. International ve Hansford Sensors çözümlerini birlikte kullanıyoruz. ATEX IECEx uyumlu intrinsically safe izolatör, SIL3 güvenlik rölesi, solenoid sürücü, 4–20 mA HART izolatör ve sıcaklık dönüştürücü ürünleri reaktör, distilasyon kolonu, hidrotreater, tank çiftliği ve flare hatlarında Zone 0 1 2 gereksinimlerini karşılar. Hansford tarafında 4–20 mA titreşim sensörleri, IEPE ivmeölçerler ve entegre sıcaklık sensörleri; kompresör, pompa ve fanlarda RMS tabanlı durum izleme sağlar, erken uyarı ile duruş riskini azaltır. Bu mimari SIL2/SIL3 hedeflerine uyumu, saha sinyalinin güvenli izolasyonunu ve bakım planlamasında ölçülebilir iyileşmeyi destekler.
Tüpraş Ne Üretiyor? Rafineri Prosesleri, Yakıtlar & Yan Ürünler
Tüpraş, ham petrolü atmosferik ve vakum distilasyon, hidroişleme/hidrokraking, FCC kraking, reforming ve izomerizasyon hatlarında kesitlere ayırıp spesifikasyonlara taşır; süreçte hidrojen üretimi, amine gaz arıtma, SWS ve SRU kükürt geri kazanım üniteleriyle saflık ve emisyon hedefleri sağlanır. Çıktılar arasında LPG, nafta, benzin, motorin, jet yakıtı, denizcilik yakıtı, fuel oil, bitüm (asfalt), baz yağlar/lubricant base oils, petrol koku (petcoke) ve kükürt yer alır; yan akışlarda propilen, aromatikler ve solvent kesitleri üretilebilir. Ürün kalitesi RVP, RON/Cetane, kükürt ppm, viskozite, T95 gibi parametrelerle kontrol edilir; tank çiftliği, hat içi harmanlama (in-line blending), yükleme iskeleleri ve lojistik entegrasyonu pazara kesintisiz arz sağlar. Proses verimliliği ısı entegrasyonu, enerji yönetimi, online analizörler ve DCS/PLC üzerinde 4–20 mA/HART sinyal zinciriyle izlenir; ATEX IECEx koşullarında SIL2/SIL3 uyumlu enstrümantasyon ve durum izleme yaklaşımıyla güvenlik ve süreklilik korunur.
Türkiye’de Kaç Rafineri Var?
Türkiye’de toplam 5 petrol rafinerisi bulunur: Tüpraş İzmit, Tüpraş İzmir (Aliağa), Tüpraş Kırıkkale, Tüpraş Batman ve SOCAR STAR (Aliağa). Tüpraş dört rafineriyle ülkenin ana işleme kapasitesini sağlar; STAR Rafineri ise 2018’den beri faaliyette olup ~10–13 Mt/yıl seviyesinde işleme kapasitesiyle ürün dengesi ve Petkim beslemesi için kritik rol oynar. Kapatılan ATAŞ tesisi bugün terminal olarak hizmet verir, aktif rafineri değildir. Bu yapı; benzin, motorin, jet yakıtı, LPG, fuel oil ve bitüm arzında iç pazarın omurgasını oluşturur. (Kaynaklar: Tüpraş’ın 4 rafineri işletmesi, STAR Rafineri operasyonu ve ATAŞ’ın terminale dönüşümü).
Sonuç & Satın Alma Rehberi
Petrokimya tesislerinde güvenli ve kesintisiz üretim için Ex proof, ATEX IECEx ve SIL2 SIL3 gereksinimleri aynı mimaride karşılanmalı. G.M. International tarafında intrinsically safe izolatör, SIL3 güvenlik rölesi, solenoid sürücü, 4–20 mA HART izolatör ve sıcaklık dönüştürücü çözümleri; reaktör, distilasyon kolonu, tank çiftliği ve flare hatlarında güvenli sinyal zinciri kurar. Hansford Sensors ile 4–20 mA titreşim sensörleri, IEPE ivmeölçerler ve entegre sıcaklık sensörleri kompresör, pompa ve motorlarda durum izlemeyi güçlendirir. Projen için doğru ürün seçimi, datasheet ve hızlı teklif desteği ile kurulum riskini düşürmek ve bakım maliyetini kontrol altında tutmak mümkündür.
